Privacy en Cookies

Voor een optimale werking plaatst deze website cookies op uw computer. Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag met behulp van Matomo Software. Deze informatie helpt ons bij het verbeteren van onze website. De cookies bevatten anonieme informatie (uw IP-adres wordt geanonimiseerd) en de logfiles worden maximaal een half jaar bewaard.

Naar de inhoud

De top kijkt om

In dit project worden oud-ministers en oud-topambtenaren bevraagd over hun ervaringen. Vooral over zaken die je doorgaans niet terugleest in de departementale archieven. Hun herinneringen zijn bedoeld om vast te leggen, te delen en te benutten.

Hieronder vindt u een overzicht van alle oud-ministers, -staatssecretarissen en -topambtenaren die bijdroegen aan De top kijkt om. Bekijk de interviews, waarbij we de meest interessante en leerzame ervaringen hebben uitgelicht. Het gehele gesprek is ook beschikbaar als podcast.

Er is ook een boek verschenen van De top kijkt om. Lees hier de terugblik op de uitreiking van het eerste exemplaar aan minister Bruins Slot. Download het boek als PDF per pagina of als PDF met dubbele pagina's. Wilt u liever een exemplaar per post ontvangen, mail dan uw naam en adres naar detopkijktom@ictu.nl.

voormalig minister

Jacqueline Cramer

Minister zijn is niet één type baan; het zijn er zes tegelijk.

voormalig topambtenaar

Koos van der Steenhoven

Nadat ik uit het ambt was, hoorde ik dat andere collega’s zich ook alleen hadden gevoeld als hen iets overkwam. Er is zelden iemand die een uitgestoken hand aanbiedt.

voormalig topambtenaar

Roel Bekker

Als je als SG nooit in opspraak raakt, doe je het niet goed.

voormalig topambtenaar

Hans van der Vlist (OCW)

Vooraf duidelijke afspraken maken lukte niet altijd. Maar waar ik het wel deed, had ik er veel profijt van. Ik kan iedereen adviseren dat te doen.

voormalig topambtenaar

Hans van der Vlist (VROM)

Ik liet als DG de minister altijd zelf schrappen. Ik vond: alles moet erin staan, je moet hem erop wijzen en als hij er iets uit haalt, is het zijn verantwoordelijkheid.

voormalig minister

Sybilla Dekker

Te vaak bepaalt de politiek het beleid vanuit Den Haag, zonder de verbinding te leggen naar het veld. Een enorme tekortkoming.

voormalig staatssecretaris

Fred Teeven

Ambtenaren respecteren het als je de inhoud van alle dossiers kent en hard werkt. Al vinden ze je niet zo aardig; dan komt de aardigheid vanzelf wel.

voormalig minister

Rita Verdonk

Minister zijn doe je niet voor jezelf, dat doe je om het voor de mensen in het land wat beter te maken.

voormalig minister

Martin van Rijn

Een bewindsman of -vrouw heeft het recht om opvattingen te krijgen die gehoord moeten worden, los van wat hij of zij ermee doet.

voormalig minister

Gerd Leers

Eenmaal in Den Haag ben je alleen maar bezig met de Kamer.

voormalig minister

Jozias van Aartsen

Het is heel belangrijk dat je als secretaris-generaal een idee hebt wie je minister is, en daar ook tijd aan besteedt: wie heb ik voor me, welke ideeën heeft hij of zij?

voormalig minister

Annemarie Jorritsma-Lebbink

Ik heb sommige collega’s tot wanhoop gedreven, door in de onderhandeling zonder oplossing weer te vertrekken.

voormalig minister

Cees Veerman

Je moet boerenslimheid hebben, historisch besef en een warm hart. Een mix van hart en hoofd.

voormalig minister

Laurens Jan Brinkhorst

Mijn ervaring is dat ministers vaak pas een visie op de sector hebben aan het eind van hun periode.

voormalig minister

Jan Pronk

Het is moeilijk voor een minister die geen politieke ervaring heeft……de kamer benadert je anders als je één van hen bent geweest.

voormalig topambtenaar

Marjanne Sint

De sleutel tot gezag en respect is ook dat je oprechte interesse hebt in wat mensen doen.

voormalig topambtenaar

Chris Kalden

Het gros van de commissievergaderingen nu zijn ’waste’ omdat het om informatieverzameling gaat en niet het politieke debat.

voormalig topambtenaar

Tjibbe Joustra

Nee, geen minister in de crisisstaf. De crisisstaf moet de crisis managen en dat is een professioneel gebeuren.

voormalig topambtenaar

Harry Borghouts

Je moet de ambtenaren die bij je werken wel beschermen en niet meegaan met praatjes van anderen, want praatjes zijn er genoeg.

voormalig topambtenaar

Dineke Mulock Houwer

In zo’n proces is er niemand meer die iets positiefs zegt ... en verdomd ... daar heb ik nog steeds last van.

Waarom, De top kijkt om?

Hoe kun je effectief opereren als bewindspersoon of topambtenaar? Deze vraag staat centraal in De top kijkt om. Doel van dit project is om ervaringen van (oud-)bewindslieden en topambtenaren systematisch vast te leggen, te delen en te benutten. Het initiatief Ministers Reflect van het Britse Institute for Government dient als inspiratiebron. In de Nederlandse variant kijken bewindspersonen en topambtenaren in gefilmde interviews terug op onder andere hun manier van besturen, de druk van de media en de kwaliteit van de ambtelijke dienst. Hoe gingen ze om met hun overvolle agenda? Hebben ze adviezen? Wat moeten hun opvolgers doen en laten om zo effectief mogelijk te zijn? Elk jaar verschijnen tien nieuwe interviews.

De top kijkt om wordt mede mogelijk gemaakt door:


De Rijksuniversiteit Groningen, de Universiteit Utrecht en het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis hebben hun medewerking verleend.